Liberating Structures – De verrassende kracht van bevrijdende structuren

Auteurs: Henri Lipmanowicz & Keith l. McCandless

Tip van: Natan

Waarom ben je dit boek gaan lezen?

Ik had er jaren geleden voor het eerst over gehoord en ben het daarna vaker tegengekomen bij collega’s. Zo via-via heb ik sommige ‘liberating structures’ ook wel eens in de praktijk toegepast, maar ik had nog nooit de moeite genomen om het boek te lezen. Ik was nieuwsgierig naar de context en achtergrond en naar de structures die ik nog niet kende.

Wat heb je geleerd van dit boek?

Drie dingen. Ten eerste de algemene, op ervaring gebaseerde les dat kleine interventies of werkvormen (de structures) grote impact kunnen hebben. Dat kan je helpen om bijvoorbeeld een eerste stap te zetten bij het oplossen van een complex probleem, beweging te krijgen in vastgeroeste patronen, of om in korte tijd veel mensen op een gelijkwaardige manier te betrekken bij het nadenken over een vraagstuk. Grote dingen klein aanpakken dus. De werkvormen zijn overzichtelijk en praktisch toepasbaar, en kunnen een fris (‘bevrijdend’) alternatief zijn voor traditionelere werkvormen. Ten tweede de 33 liberating structures zelf, die in een apart deel (de ‘veldgids’) stuk voor stuk in een paar pagina’s worden gepresenteerd. En tot slot haal ik er ook een aanmoediging uit om te experimenteren, gewoon eens wat anders uit te proberen dan je zelf gewend bent.

Hoe vertaal je dit naar de praktijk?

Heel concreet: als ik een programma voor een training of begeleiding in elkaar aan het zetten ben en even niet weet hoe ik een bepaald onderwerp het beste kan aanvliegen. Er is dan vaak wel een structure die ik kan inzetten om iets in beweging te krijgen. Ik ken de 33 structures zeker niet uit mijn hoofd, maar heb wel wat favorieten waar ik goed mee uit de voeten kan, zoals het Conversatie-Café, Troika-consult, TRIZ, of Wat?-dus Wat?-Wat nu?.

Was er iets wat je minder goed vond aan dit boek?

Ik vind het erg ‘Amerikaans’ geschreven en daar heb ik altijd moeite mee om doorheen te lezen. Het wordt bij boeken in deze stijl meestal op de eerste bladzijde al wel duidelijk wat de kern is, dat is prettig. Maar daarna volgt een enorme hoeveelheid praktijkvoorbeelden waaruit zonder uitzondering of nuancering steeds maar weer blijkt hoe geweldig dat idee of concept is. Ik heb zoveel bewijsmateriaal niet nodig en vind zo’n stortvloed zelfs de boodschap ontkrachten. Ik houd er ook niet van als eerst een beeld geschetst of gesuggereerd wordt van domme, beperkte, onhandige of onwetende mensen of organisaties, en dat de kernboodschap van het boek vervolgens als hét ‘bevrijdende’ perspectief wordt ‘verkocht’. Eerst was alles slecht en wisten we niet wat we moesten doen, maar er is hoop, want als je de wijze lessen van dit boek toepast, dan wordt alles beter.

Tip voor als je hier ook moeite mee hebt: lees alleen het eerste hoofdstuk en deel IV!