Niemand is een eiland - Wie wil je zijn in jouw wereld?

Auteur: Lieuwe Koopmans

Tip van: Marieke van den Berg

Waarom ben je dit boek gaan lezen?

Vorig jaar was ik op een congres waar Lieuwe Koopmans een workshop over zijn boek gaf. Daar ontstond een gesprek over de doorgeslagen focus op autonomie, zelfontplooiing en individualisme. Koopmans wierp de vraag op of je afhankelijk mag zijn van anderen. Ik vond dat, net als de ondertitel van het boek, een prikkelende vraag. Dat maakte mij nieuwsgierig naar het boek.

Wat is het voor een boek?

Het is een boek met een filosofisch karakter; een boek dat je laat nadenken. Dat zie je ook in ondertitel terug: wie wil je zijn in jouw wereld? Tegelijkertijd is het ook een persoonlijk boek, waarin je wordt meegenomen in de gedachtegangen van de auteur en wordt geprikkeld met allerlei voorbeelden, vragen en oefeningen.
 
Koopmans werkt met verschillende concepten vanuit de Transactionele Analyse (TA) en voegt daar nieuwe manieren van kijken en visualiseren aan toe. Je hebt niet per se kennis van TA nodig, maar de kenner ziet dit er wel in terug.

Wat heb je geleerd van dit boek?

Wat mij interesseerde was de ogenschijnlijke tegenstrijdigheid tussen autonomie en symbiose. Op het eerste gezicht lijken ze elkaar uit te sluiten:

• Autonomie = onafhankelijk, alleen, zelfstandig worden en op eigen benen staan.
• Symbiose = afhankelijk, opgaan in de ander(en), ons verbinden en hechten aan anderen.

Koopmans laat zien dat het de kunst is om deze twee krachten allebei in ons leven vorm te geven en te leren omgaan met de spanning die dat ook oproept. We bewegen continu tussen beide. Onze huidige cultuur vereert vaak de autonomie, maar, zoals de titel van het boek ook zegt: niemand is een eiland.
 
Voor mijzelf vond ik het daarnaast verrassend om te zien hoe een andere visuele weergave van voor mij bekende modellen een heel nieuwe manier van kijken oplevert. De manier waarop je iets vertelt doet er echt toe.  

Hoe vertaal je dit naar de praktijk?

Ik weet niet of de vertaling naar de praktijk de beste vraag is bij het filosofische karakter van het boek. Het zet vooral aan tot nieuwsgierigheid en een open blik naar jezelf en de ander. Het stimuleert mij om vaker te leunen en te vertrouwen op de ander.

Was er iets wat je minder goed vond aan dit boek?

Ik vind het filosoferende karakter van dit boek heerlijk, maar dat moet wel bij je passen. Als je antwoorden en een concrete aanpak verwacht, dan zou ik voor een ander boek kiezen.