Ontwerpen voor zorg en welzijn

Auteur: Job van 't Veer, Eveline Wouters, Monica Veeger & Remko van der Lugt

Tip van: Esther

Waarom ben je dit boek gaan lezen?

Dit boek staat al heel lang in mijn kast, en ik pak het er geregeld bij. Ik geef het ook vaak als tip aan deelnemers in trainingen.

Met dit boek heb je een uitgebreide toolkit in handen om erachter te komen welke oplossing in de praktijk ook echt gaat werken. Want als je tijd steekt in een project, dan wil je ook dat het iets zinvols oplevert. Het boek richt zich op ontwerpvragen in zorg en welzijn en is ook heel goed toepasbaar in andere sectoren waar dienstverlening centraal staat.

Wat heb je geleerd van dit boek?

De grootste valkuil bij het starten van een project is dat je denkt te weten wat er nodig is om je dienstverlening of product te verbeteren. Maar om het ontwerpproces goed te doorgronden, moet je eropuit. Observeren, in gesprek met de doelgroep, uitproberen. De tijd nemen om je inzichten te analyseren en om te zetten naar een oplossing die werkt. En dit ook blijven doen. Dit boek helpt je daarbij.

De tools bieden goede handvatten voor de verschillende fasen van een project. Op deze manier werken lijkt in eerste instantie goed gestructureerd doordat het ontwerpproces in de verschillende fasen is ingedeeld. In de praktijk kan het juist rommelig aanvoelen, omdat je gedurende de rit nieuwe inzichten krijgt, waardoor je weer een stapje terug moet doen. Het is goed om te weten dat dit erbij hoort en dat je op deze manier wel telkens een stap dichter bij een oplossing komt.

Hoe vertaal je dit naar de praktijk?

De inzichten uit het boek zijn op verschillende manieren bruikbaar in de praktijk. Ik noem er drie:

1. Check of het projectresultaat zinvol is
   Als in een opdracht een duidelijk resultaat beschreven is (bijvoorbeeld: maak een app) wil dit niet altijd zeggen dat daar goed over nagedacht is. Dit boek biedt projectleiders inzicht in hoe het voortraject eruit zou moeten zien, helpt om vragen te stellen om het voortraject op waarde te schatten en voorstellen te doen om meer inzicht te krijgen.
2. Maak een vage opdracht concreet
   Als een projectleider een vage opdracht krijgt (maak “iets” om probleem x op te lossen) helpt dit boek om inzicht te krijgen in wat er nodig is om dat “iets” concreter te maken. Het resultaat van het project is dan misschien niet “iets”, maar een onderzoek naar de onderliggende oorzaken, en daarvoor biedt dit boek handvatten.
3. Tools toepassen
   Als je zelf aan de slag gaat met het ontwerpproces, dan staat in het boek uitgebreid beschreven hoe je dit kunt aanpakken. Een empathy map maken, met lego serious play aan de slag of rappid prototyping. En dit is nog maar een kleine greep uit de toolbox.

Was er iets wat je minder goed vond aan dit boek?

Het boek heeft een stevig wetenschappelijk fundament. Dat vind ik sterk aan het boek; de aanpak is goed uitgewerkt en onderbouwd. Het ontwerpproces wordt benaderd als een onderzoeksproject waarin je de stappen en analyses goed verantwoordt. Maar zo’n gefundeerde aanpak zal niet voor elk project passend of nodig zijn, en daarmee vraagt het boek wel wat veel van projectleiders. De toolkit, met de uitgebreide beschrijvingen, biedt echter voor elk project wel een interessante tool om beter zicht te krijgen op de eindgebruiker. En je hoeft het natuurlijk als projectleider ook niet allemaal zelf te doen.